Z jakich części składa się tokarka uniwersalna

​ Tokarka uniwersalna to maszyna o napędzie mechanicznym , która służy przede wszystkim do toczenia i cięcia metalu. Nazywana również tokarką kłową, jest stosowana głównie w warsztatach obróbczych do wykonywania różnych prac. Zakres tych prac zależy od tego, jakie części tokarki uniwersalnej ma dana maszyna.

Tokarki uniwersalne mają dwie osie robocze i wykonują takie operacje jak wiercenie, planowanie, toczenie wzdłużne, wytaczanie, toczenie stożków, gwintowanie, toczenie rowków, przecinanie, nacinanie gwintów czy rozwiercanie. Wszystkie one pozwalają kształtować różne detale.

Główne części tokarki uniwersalnej

Tokarka uniwersalna (równoległa) zawdzięcza swoją nazwę temu, że układ suportu głównego pozwala jej obrabiać powierzchnie równoległe do osi obrotu detalu. Najważniejsze części tokarki uniwersalnej to:

Wrzeciennik stały (uchwyt)

​ Wrzeciennik stały to zespół, w którym znajduje się stalowe wrzeciono robocze, przekazujące detalowi ruch obrotowy. Znajduje się na końcówce wrzeciona, po lewej stronie tokarki. Wrzeciono jest drążone, aby można było przez nie przeprowadzić pręty materiału. Jako łożyska wrzeciona stosuje się stożkowe łożyska wałeczkowe, dzięki którym wrzeciono obraca się praktycznie bez tarcia.

​ Końcówka wrzeciona ma gwint, na który można nakręcić dowolny przyrząd mocujący. Wrzeciono, napędzane przez koła pasowe, mocuje detal i wprawia go w ruch obrotowy. Jakość wykonania wrzeciona jest kluczowa dla uzyskania dokładniejszych i bardziej precyzyjnych wyników.

Wrzeciennik ruchomy, czyli konik

​ Konik może służyć do podpierania detali i/lub jako oprawka narzędziowa. To jedna z części tokarki uniwersalnej, którą można przesuwać wzdłuż łoża. Dzięki płytce dociskowej znajdującej się pod łożem konik można zablokować w dowolnym położeniu w zależności od rodzaju wykonywanej pracy.

Konik służy jako podpora przy obróbce bardzo długich detali lub do mocowania z przodu wierteł i innych narzędzi skrawających. Składa się z dwóch części:

1. Dolnej, umieszczonej na prowadnicach
2. Górnej, osadzonej na dolnej

Obie części są połączone śrubami, które służą przede wszystkim do regulacji położenia.

Łoże

Łoże to podstawa, na której montuje się lub mocuje pozostałe części tokarki uniwersalnej. Zazwyczaj jest to jednoczęściowy odlew żeliwny, ustawiony na nogach. Łoże ma przekrój pryzmatyczny, dzięki czemu siły skrawania lepiej się na nim rozkładają.

Taka konstrukcja wydłuża również żywotność łoża i pozwala uzyskać znacznie dokładniejsze wyniki na detalu. Dlatego łoże musi być wysokiej jakości, aby zapewnić najlepsze wykończenie.

W górnej części łoża znajdują się prowadnice. W zależności od producenta i klasy tokarki prowadnice mogą być płaskie, stalowe, wymienne itp.

Suport lub głowica narzędziowa

​ Suport to część tokarki uniwersalnej, na której osadzone są narzędzia obrabiające detal. To zespół, który prowadzi narzędzie skrawające detal, dlatego jego ruch ma kluczowe znaczenie dla każdej operacji. Suport porusza się wzdłuż łoża, zarówno wzdłużnie, jak i w dwóch pozostałych osiach, i może być dwóch podstawowych typów: ręczny lub z napędem.

Suport tokarki uniwersalnej może wykonywać trzy różne ruchy:

• Ruch wzdłużny
• Ruch poprzeczny
• Ruch skośny (suportu górnego)

Typowy suport tokarki uniwersalnej składa się z 5 części:

1. Sanie suportu, ustawione poprzecznie, umieszczone w górnej części łoża i przesuwające się po prowadnicach.
2. ​ Skrzynka suportowa (fartuch), zamocowana w suporcie i zawieszona z przodu łoża.
3. ​ Suport poprzeczny, umieszczony w górnej części suportu jako jego zasadniczy element.
4. ​ Suport górny (narzędziowy), element umieszczony nad suportem poprzecznym.
5. ​ Imak narzędziowyz podkładką i klinem wahliwym

Podtrzymki

Podtrzymki służą do podpierania dłuższych detali.

Elementy bezpieczeństwa, w które wyposażona jest Tokarka uniwersalna

Do części tokarki uniwersalnej należy zaliczyć również następujące elementy bezpieczeństwa:

• Przezroczysta osłona przed odpryskami z mikrowyłącznikiem
• Zatrzymanie awaryjne
• Osłony kół pasowych, kół zębatych i pasów napędowych

Te elementy bezpieczeństwa są części tokarki uniwersalnej i chronią operatora przed spadającymi detalami lub materiałami, którymi operuje. Ponadto chronią go przed uderzeniami, skaleczeniami, wciągnięciem i odpryskami cząstek.