Tokarki przemysłowe: rodzaje i działanie

Tokarki przemysłowe należą do najczęściej stosowanych obrabiarek w przemyśle metalowym. Maszyny te wykorzystuje się w większości procesów przemysłowych, w których obrabia się metale lub inne materiały, aby uzyskać niezliczone detale i kształty.

Wartość tokarek polega na ich wielofunkcyjności, zdolności do optymalizacji produkcji i lepszym wykorzystaniu kapitału ludzkiego w przemyśle. Tokarki przemysłowe to maszyny, które wyróżniają się budową, uznaną wszechstronnością i praktycznym zastosowaniem.

Główna budowa tokarki przemysłowej

Choć tokarki przemysłowe mogą mieć oś poziomą lub pionową albo być sterowane numerycznie (tokarki CNC), zasadniczo wszystkie mają te same elementy, które niewiele różnią się między modelami. Poniżej opisujemy niektóre z tych podstawowych elementów:

• Łoże: to konstrukcja stanowiąca podstawę tokarki. Spoczywają na niej inne elementy maszyny, kluczowe dla jej działania. Łoże tłumi drgania powstające podczas obróbki, choć czasem pomagają w tym dodatkowe akcesoria.
• Skrzynka Nortona: składa się z kilku elementów, wśród których wyróżniają się koła pasowe, koła zębate i pasy. Dzięki ich połączeniu można regulować prędkość obrotową za pomocą zewnętrznych dźwigni, którymi operator posługuje się według potrzeb. Skrzynka ta umożliwia automatyczny ruch tokarki.
• Wrzeciennik stały: to część tokarki, która utrzymuje obrabiany materiał. Ponadto element ten odpowiada za obracanie detalu podczas procesu obróbki.
• Konik: można go przesuwać ręcznie lub automatycznie po łożu tokarki dzięki prowadnicom, na których jest osadzony, oraz sile operatora lub działaniu obrabiarki. Służy m.in. do podpierania lub mocowania detali o dużej objętości i wymiarach. Do jego unieruchomienia służy dźwignia lub mechanizm elektroniczny.
• Suporty narzędziowe: jak wskazuje nazwa, są to suporty przenoszące różne narzędzia używane w procesie obróbki. Mają one dużą swobodę ruchów dzięki dostępnym prowadnicom i mechanizmom.

Ogólna zasada działania tokarek przemysłowych

Tokarka składa się z wielu mechanizmów, części i narzędzi. Podczas gdy jedna część maszyny obraca przedmiot, materiał lub obrabiany detal, druga wykonuje cięcia, nacięcia lub rowki. W przemyśle proces ten określa się jako obróbkę detali o kształtach geometrycznych.

Tradycyjne, najprostsze tokarki są napędzane ruchem kończyn dolnych i górnych operatora. W tym przypadku to siła ludzka uruchamia tokarkę. Można na nich wykonywać podstawowe operacje po wprawieniu detalu w ruch, takie jak m.in. cięcie, rowkowanie czy nacinanie.

Bardziej zaawansowane modele mogą natomiast mieć dwa lub więcej suportów, co pozwala wykonywać zadania z większą dokładnością i na bardziej zróżnicowanych materiałach. Suporty można programować zgodnie z celem, jaki chce osiągnąć zakład lub operator, i mogą one poruszać się w różnych kierunkach.

Różnorodność tokarek 

Tokarki przemysłowe należą do tych obrabiarek, które najwięcej fabryk i warsztatów włączyło do codziennej działalności sektora wtórnego. Maszyny te są stosowane głównie w przemyśle motoryzacyjnym, elektrycznym, informatycznym, stomatologicznym, drzewnym i tworzyw sztucznych; a także do wytwarzania narzędzi, przyrządów i innego specjalistycznego sprzętu przeznaczonego dla tych lub innych dziedzin.

W zależności od potrzeb danej branży tokarka może mieć różne cechy, zarówno pod względem działania, jak i budowy, aby zapewnić oczekiwane rezultaty.

Najważniejsze odmiany toczenia

Toczenie rewolwerowe

Wykorzystuje się obracający się element z wytrzymałego metalu z kilkoma ostrzami, aby wykonać wymagane cięcia.

Toczenie kopiowe

Polega na odtworzeniu ustalonego wzorca. W zasadzie „kopiuje” szablon, aby odtworzyć detale.

Toczenie automatyczne

Wykorzystuje technologię CNC (komputerowe sterowanie numeryczne) do wytwarzania detali o mniejszych rozmiarach, zaliczanych do małych lub średnich, albo do wykonywania szczegółów wymagających dużej dokładności.