Bạn có biết những nguyên công khác nhau có thể thực hiện trên máy tiện ngang?

Máy tiện là một trong những loại máy được sử dụng nhiều nhất trong các cơ sở cơ khí nhỏ và xưởng sửa chữa. Một trong những loại phổ biến hay truyền thống nhất là máy tiện vạn năng. Dễ sử dụng, ngày nay có rất nhiều nguyên công của Máy tiện vạn năng cho các ứng dụng khác nhau.

Công dụng chính của máy tiện vạn năng là biến một vật thể rắn thành chi tiết có hình dạng và kích thước được xác định trước. Để làm được điều đó, vật thể được quay quanh trục đối xứng của máy tiện vạn năng. Nhờ vậy, phoi được bóc ra khỏi vật liệu rắn và vật thể dần có được hình dạng yêu cầu.

Các nguyên công phổ biến nhất của máy tiện vạn năng

Máy tiện vạn năng được dùng để cắt kim loại và tiện (tức là tạo hình cho kim loại). Đây là một công cụ truyền động cơ khí không thể thiếu trong bất kỳ xưởng gia công nào, vì cho phép thực hiện rất nhiều công việc chuyên biệt.

Khoan trên máy tiện vạn năng

​ Khoan là một trong những nguyên công của máy tiện vạn năng được sử dụng nhiều nhất trong mọi xưởng gia công. Ở đây, phoi được bóc ra bằng chuyển động cắt tròn thông qua mũi khoan xoắn. Để làm điều này, máy tiện sử dụng một chuyển động chạy dao theo phương của trục quay.

Thông thường, khoan trên máy tiện vạn năng được thực hiện trên chi tiết kết hợp với các công việc tiện khác. Nhờ đó có thể khoan một phía của chi tiết, tận dụng việc chi tiết đã được kẹp chặt hoàn hảo. Cần đặc biệt cẩn thận trong trường hợp mũi khoan nhỏ.

Cắt đứt trên máy tiện vạn năng

​ Cắt đứt trên máy tiện vạn năng là nguyên công cắt hoặc tách một phần của chi tiết. Công việc này thường được thực hiện khi gia công các chi tiết nhỏ và trên máy có bộ cấp phôi thanh.

Cắt đứt thường là một trong những nguyên công cuối cùng của máy tiện vạn năng. Vì vậy cần đặc biệt cẩn thận và sử dụng dụng cụ chính xác; đồng thời nên thực hiện kèm tưới dung dịch làm mát, bằng tay hoặc tự động.

Tiện lỗ (doa) trên máy tiện vạn năng

​ Tiện lỗ là nguyên công gia công được thực hiện trên các lỗ của chi tiết nhằm đạt được độ chính xác cao hơn và độ nhám bề mặt thấp hơn. Trong trường hợp này, cần đặc biệt lưu ý kích thước lỗ để thực hiện công việc. Tuy nhiên, nguyên công này có thể thực hiện trên cả lỗ trụ lẫn lỗ côn. Việc tiện lỗ côn nên được thực hiện trên máy tiện điều khiển số, vì thực hiện trên máy tiện thủ công đòi hỏi tay nghề rất cao.

Với nguyên công tiện lỗ, điều đạt được là mở rộng hoặc nâng cao chất lượng của một lỗ đã có sẵn.

Tiện mặt đầu trên máy tiện vạn năng

​ Tiện mặt đầu là nguyên công bao gồm gia công phần đầu của chi tiết trên mặt phẳng vuông góc với trục quay của máy tiện vạn năng. Người vận hành phải đặt chi tiết ở góc 120 độ so với giá dao. Kết quả thu được là một bề mặt phẳng, khi dụng cụ chạy dao ngang qua mặt đầu của chi tiết.

Trong khi đó, chi tiết chuyển động quay và thường được kẹp bằng chấu kẹp. Tiện mặt đầu có thể thực hiện từ ngoài vào trong hoặc từ tâm ra ngoài.

Cắt ren trên máy tiện vạn năng

​ Cắt ren trên máy tiện vạn năng là một trong những nguyên công khắt khe nhất. Lực cắt lớn hơn và bán kính cắt khi tiện ren nhỏ hơn. Tốc độ chạy dao trong quá trình gia công này phải tương ứng với bước ren. Vì vậy, để thực hiện nguyên công này, biên dạng ren cần gia công thường đã được chuẩn bị sẵn từ trước.

Khi cần sản xuất số lượng lớn chi tiết có ren, người ta sử dụng phương pháp cán ren (thay cho phương pháp cắt gọt truyền thống) hoặc cắt ren trên máy tiện điều khiển số. Điểm khác biệt ở đây là thớ vật liệu không bị cắt đứt mà bị dịch chuyển. Nhờ vậy, thời gian sản xuất được rút ngắn và tuổi thọ máy tiện được kéo dài.

Tiện trụ

​ Tiện trụ là một nguyên công khác của máy tiện vạn năng. Có hai loại khác nhau:

• Tiện trụ ngoài: dao dịch chuyển dọc theo chi tiết và song song với trục máy, tạo ra đường kính nhỏ hơn so với ban đầu
• Tiện trụ trong: dao dịch chuyển giống như trên, nhưng trong trường hợp này tạo ra đường kính lớn hơn so với ban đầu

Để đảm bảo chất lượng tối đa cho nguyên công này, máy tiện vạn năng cần được căn chỉnh độ thẳng hàng và độ đồng tâm chính xác.

Tiện côn

​ Tiện côn là nguyên công gia công bao gồm gia công các mặt tròn xoay có đường sinh không song song. Công việc này có thể thực hiện trên máy tiện vạn năng bằng ba phương pháp khác nhau:

• Phương pháp dùng bàn dao trên
• Dùng cơ cấu tiện côn
• Dịch chuyển ụ động

Bên cạnh các nguyên công trên của máy tiện vạn năng, còn có thể thực hiện lăn nhám, doa hoặc tiện rãnh.