Düz tornada yapabileceğiniz farklı işlemleri biliyor musunuz?

Torna, küçük mekanik işletmelerde ve tamir atölyelerinde. En yaygın veya geleneksel türlerinden biri düz tornadır. Kullanımı kolay olan bu makinenin bugün çok sayıda işlemi bilinmektedir. Düz torna işlemleri farklı uygulamalara yöneliktir.

Düz tornanın başlıca kullanımı, katı bir nesneyi önceden belirlenmiş şekil ve boyutlara sahip bir parçaya dönüştürmektir. Bunun için nesne, düz tornanın simetri ekseni etrafında döndürülür. Böylece nesnenin katı malzemesinden talaş kaldırılır ve ona istenen şekil verilir.

Düz tornanın en yaygın işlemleri

Düz torna, metali kesmek ve tornalamak (yani şekil vermek) için kullanılır. Çok sayıda özel işin yapılmasını sağladığı için her talaşlı imalat atölyesinde vazgeçilmez, mekanik tahrikli bir takım tezgahıdır.

Düz tornada delme

​ Delme, her talaşlı imalat atölyesinde en çok kullanılan düz torna işlemlerinden biridir. Burada helisel matkaplar yardımıyla dairesel bir kesme hareketiyle talaş kaldırılır. Bunun için tornada ilerleme hareketi dönme ekseni doğrultusunda uygulanır.

Genellikle düz tornada delme parça üzerinde diğer torna işleriyle birlikte yapılır. Böylece parça mükemmel şekilde bağlıyken bir tarafından delinebilir. Matkabın küçük olduğu durumlarda özellikle dikkatli olmak gerekir.

Düz tornada kesme (parçalama)

​ Düz tornada kesme, bir parçayı kesmek veya parçanın bir kısmını ayırmaktanoluşan bir işlemdir. Bu iş genellikle küçük boyutlu parçaların işlenmesinde ve çubuk besleyicili makinelerde yapılır.

Kesme genellikle düz tornanın son işlemlerinden biridir. Bu nedenle özellikle dikkat etmek ve hassasbir takım kullanmak gerekir; ayrıca işlemin manuel veya otomatik olarak soğutma sıvısı uygulanarak yapılması tavsiye edilir.

Düz tornada delik büyütme (borverguleme)

​ Delik büyütme, parçalardaki deliklerde daha yüksek hassasiyet ve daha düşük yüzey pürüzlülüğüelde etmek amacıyla yapılan bir işleme operasyonudur. Bu durumda işi yapmak için deliğin boyutu çok iyi dikkate alınmalıdır. Bununla birlikte işlem hem silindirik hem de konik deliklerde yapılabilir. Konik delik büyütmenin sayısal kontrollü tornalarlayapılması tavsiye edilir; çünkü manuel tornalarla yapılması büyük ustalık gerektirir.

Delik büyütmeyle elde edilen, mevcut bir deliği genişletmek veya kalitesini iyileştirmektir ​

Düz tornada alın tornalama

​ Alın tornalama, şundan oluşan bir işlemdir: parçanın ucunun işlenmesi ; bu işleme düz tornanın dönme eksenine dik düzlemde yapılır. Operatör parçayı takım tutucuya göre 120 derecelik bir açıyla yerleştirmelidir. Böylece takımın parçanın ön yüzü boyunca ilerlemesi sağlanarak düz bir yüzey elde edilir.

Bu sırada parça döner ve genellikle bir aynayla bağlanır. Alın tornalama dıştan içe veya merkezden dışa doğru yapılabilir.

Düz tornada diş açma

​ Düz tornada diş açma, en zorlu işlemlerden biridir. Kesme kuvvetleri daha yüksek, diş açma için kesme yarıçapı ise daha küçüktür. İlerleme hızı bu işleme sürecinde diş adımına karşılık gelmelidir. Bu nedenle bu işlemi gerçekleştirmek için, işlenmek istenen diş profili genellikle önceden hazırlanmış olur.

Büyük miktarlarda dişli parça üretmek gerektiğinde, ovalama ile diş açma (geleneksel talaş kaldırma yerine) veya sayısal kontrollü tornalarla diş açma kullanılır. Buradaki fark, malzemenin liflerinin kesilmemesi, yer değiştirmesidir. Böylece üretim süreleri kısalır ve tornanın ömrü uzar.

Silindirik tornalama

​ Silindirik tornalama düz tornanın işlemlerinden bir diğeridir. İki farklı türü olabilir:

• Dış silindirik tornalama: kesici, parçaya boyuna ve makinenin eksenine paralel olarak hareket eder ve geriye orijinalden daha küçük bir çap kalır
• İç silindirik tornalama: kesici bir öncekiyle aynı şekilde hareket eder, ancak bu durumda geriye daha büyük bir çap kalır kalır

Bu işlemde en yüksek kaliteyi sağlamak için düz tornanın hizalamasının ve eş merkezliliğinin iyi ayarlanmış olması gerekir.

Konik tornalama

​ Konik tornalama, şundan oluşan bir işleme operasyonudur: ana doğruları paralel olmayan dönel yüzeylerin işlenmesi. Bu iş düz tornada üç farklı yöntemle yapılabilir:

• Üst support yöntemi
• Konik tornalama aparatı ile
• Gezer puntayı kaydırarak

Bu düz torna işlemlerinin yanı sıra yapılabilecek diğer işlemler tırtıl çekme, raybalama veya kanal açmadır.